Intel lanceert socket 2011-processors en X79-chipset

Tomas 14 november 2011 0 Bron:

Naast de lancering van de Bulldozer-CPU’s voor servers is er nog een grote launch vandaag; Intel bracht haar langverwachte socket 2011-processors op de markt. Daarover is de afgelopen tijd behoorlijk wat geschreven. Na wat gelekte slides afgelopen weekend zijn alle reviews over de socket 2011-CPU’s om negen uur vanochtend verschenen. It’s time to be Bulldozered. Ik bedoel, to be Sandy Bridge-E’ed. Klinkt toch minder lekker.

Een overzicht van alle reviews van de socket 2011-CPU’s en -moederborden vind je hier.

Het topmodel, de i7 3960X, heeft zes cores, 12 threads, ondersteuning voor HyperThreading, 15MB L3-cache, een geïntegreerde quad-channel DDR3-geheugencontroller en maar liefst veertig PCI-Express 2.0-lanes. PCI-Express 3.0 is achterwege gebleven vanwege de toenemende tijdsdruk en het stroomverbruik van de chipset.

Socket 1366, de voorloper van socket 2011, kwam eind 2008 uit met de Core i7 920, 940 en 965. Die CPU’s waren onderdeel van de Nehalem-architectuur op 45nm. Westmere, de hexa-core socket 1366-CPU, kwam voor dezelfde socket en chipset uit op het 32nm-productieprocedé. Hoewel we in de lente van 2012 de ‘die shrink’ naar 22nm mogen verwachten, komt Intel nog met nieuwe high-end processors die zijn gebaseerd op Sandy Bridge (32nm). Ivy Bridge-E, de high-end Ivy Bridge-CPU’s, zullen compatible zijn met socket 2011. Dat verklapt Intel in een slide die je zometeen zult zien.

Hieronder zal je direct opvallen dat er acht cores te zien zijn op het die van de Sandy Bridge-E processors. Alleen sommige serverprocessors met socket 2011 hebben alle acht de cores ingeschakeld. Of er nog octa-core Sandy Bridge-E CPU’s voor consumenten zullen uitkomen, is niet bekend. Gezien de niet-bestaande concurrentie van AMD op die prestatieniveau lijkt dat niet nodig.

De socket 2011-processors bevatten 2,27 miljard transistors. De die’s (PCB’s) zijn 434mm² groot.

De Core i7 3820, de quad-core socket 2011-CPU, is uitgesteld naar het eerste kwartaal van 2012. Nu moeten we het dus doen met de i7 3960X en de i7 3930K. De klokfrequentie van de 3960X is 3,3GHz. De Turbo Modus gaat tot maximaal 3,9GHz. De hexa-core beschikt over 12MB L2-cache en heeft een TDP van 130 watt. De adviesprijs is met 990 dollar niet mals, maar wel iets lager dan dat we op basis van een pre-release versie van Intels kwartaalplan hadden verwacht.

De i7 3930K heeft net als de Extreme Edition een unlockte multiplier, maar is standaard geklokt op 3,2GHz. Ook de maximale Turbo Boost ligt 100MHz lager. De L3-cache is met 12MB wat minder groot, maar het TDP blijft 130 watt. De adviesprijs is 555 dollar.

Dan nog de i7 3820, die pas in februari 2012 uitkomt. De enige quad-core voor socket 2011 is geklokt op 3,6GHz met een maximale Turbo Boost van 3,9GHz. Ook deze CPU beschikt over HyperThreading. De L3-cache is 10MB groot. De adviesprijs van de i7 3820 staat hier nog niet vermeld, maar die zou 305 dollar bedragen.

Met maar liefst veertig PCI-Express 2.0-lanes kun je met een 4-way SLI of Quad-CrossFireX configuratie nog altijd één videokaart met 16 lanes laten draaien. De andere drie draaien dan op acht lanes. Met drie videokaarten kun je twee videokaarten de volledige 16 lanes geven en met een normale SLI- of CF-opstelling kunnen allebei de videokaarten op de volledige snelheid werken.

De quad-channel geheugencontroller vereist plaatsing per vier geheugenbankjes. Je kunt er op een normaal X79-moederbord dus vier of acht plaatsen. Daardoor lopen de geheugenhoeveelheden al snel flink op in dat soort systemen.

Intel heeft haar Turbo Modus op de volgende manier verwerkt. Als alle cores worden belast, gaat de klokfrequentie in het geval van de i7 3960X met 300MHz omhoog. Als er één of twee cores actief zijn, worden de andere cores in de slaapstand gezet en zullen die paar cores tot wel 600MHz sneller gaan werken.

Schattig! De ultra-platte doosjes, zonder meegeleverde koeler, krijgen een zwart kleurtje als je een CPU van 900 euro koopt!

Intel introduceert speciaal voor socket 2011 een nieuwe waterkoelset. De waterkoelset kost tussen de 85 en 100 dollar en is compatible met de sockets 2011, 1155, 1366 en 1156. Er wordt koelpasta meegeleverd.

Voor minder dan 20 dollar kun je een lekker lawaaiige en bar slecht koelende boxed-koeler van Intel kopen. De nieuwe versie ondersteunt alleen het schroefsysteem van socket 2011.

De volgende benchmarks zijn van Hardware.Info. De Core i7 3960X weet duidelijk de leiding te nemen in Cinebench 11.5, maar ook de i7 3930K blijft niet ver achter. Allebei zijn ze flink sneller dan Intels oude topmodel, de i7 990X, en zeker de i7 2600K. AMD’s FX-8150 is bijna twee keer zo langzaam als de i7 3960X.

Dat beeld blijft zich herhalen in andere benchmarks, zoals 3DMark Vantage.

Ook bij het verwerken van een gearchiveerd bestandje van 317MB in 7Zip zijn de nieuwe Intels de snelste.

Het stroomverbruik valt wel wat hoger uit. De i7 3960X vreet zelfs meer stroom dan de AMD FX-8150. De i7 3930K hangt rond het niveau van de oude i7 990X. De onderstaande waardes zijn van het complete testsysteem, niet van alleen de CPU.