De voeding

Tomas 3 januari 2012 6 Bron:
In dit artikel lees je alles over de voeding. Dit onderdeel wordt door veel mensen onderschat. Toch kan een verkeerde voeding schade aan al je andere componenten veroorzaken. Hoe werkt een voeding? Hoeveel zeggen ampères en voltages? Is een dure voeding beter? Waarom is een Seasonic-voeding duurder dan een Sweex-voeding?

Het doel van een voeding is het transformeren van de spanning in het stopcontact, in Nederland en België 230 volt, naar de verschillende spanningen die de onderdelen in de computer gebruiken. Eerst wordt de wisselstroom uit het stopcontact omgezet naar gelijkspanning, waarna er door elektronische componenten op bepaalde uitgangen andere spanningen worden gezet. Niet elk onderdeel gebruikt immers dezelfde spanning.

Hoe werkt een voeding?
Het vermogen van een voeding wordt uitgedrukt in watt. Het wattage zegt vrijwel niets over een voeding. Een 600 watt-voeding van een B- of C-merk, bijvoorbeeld Sweex, kan zichzelf tijdens realistische gebruiksscenario’s al bij een belasting van 400 watt uitschakelen.

Er zijn verschillende spanningslijnen in een voeding. In een computer vind je er drie. De eerste is de +3.3V-lijn. Die wordt minder gebruikt dan de andere lijnen. De insteekkaarten, bijvoorbeeld geluidskaarten en WLAN-kaarten, gebruiken deze lijn.

De +5V-lijn voedt bijvoorbeeld het moederbord, harde schijven en USB-apparaten. Vroeger werd deze lijn ook gebruikt voor de processor, maar die wordt tegenwoordig gevoed door de +12V-lijn. Die lijn is de belangrijkste lijn in een computer. Bijvoorbeeld processors, moederborden en videokaarten maken hiervan gebruik.

Waarom heb ik een voeding van een ‘goed merk’ nodig?
Stabiliteit is het toverwoord. De spanningslijnen van 3,3, 5 en 12 volt mogen niet meer dan een paar procent afwijken. Komt een +12V-lijn onder de 11,4 volt, dan zal het systeem instabiel worden en waarschijnlijk uitvallen. Als er meer energie wordt gevraagd van een bepaalde lijn, zal het voltage langzaamaan inzakken.

Duurdere voedingen hebben extra spanningslijnen. Zo zijn er bijvoorbeeld twee +12V-lijnen, waarover de belasting wordt verdeeld. Daardoor kan het vermogen van een voeding aanzienlijk omhooggaan.

Let ook op het aantal ampère van een voeding. Een +12V-lijn bepaalt grotendeels de stabiliteit van je systeem, omdat zowel de CPU als de GPU er gebruik van maken. Het aantal ampère geeft aan hoeveel vermogen de +12V-lijn kan leveren. Hoe hoger dit aantal, hoe beter. Bij Sweex-voedingen van ongeveer 400 watt spreek je dan over nog geen 10 ampère op de +12V-lijn. Een goede voeding levert daar wel twee tot drie keer zoveel.

Waarvoor zijn al die kabeltjes?
Op een voeding vind je een hoop kabeltjes. Bij zogenaamde modulaire voedingen kun je ze er zelf in- en uitklikken. Bij niet-modulaire voedingen zitten alle kabels vast en heb je de kabels die je niet gebruikt, door je behuizing slingeren.

De grootste en belangrijkste kabel is de ATX-connector. Deze kabel heeft 24 pinnen en wordt in het moederbord gestoken. Alle onderdelen van het moederbord worden hiermee gevoed. Een voorbeeld is het geheugen.

Je processor wordt gevoed via een extra kabel. Deze kabel had vroeger vier pinnen, maar tegenwoordig worden er achtpins-connectors gebruikt. Doordat er meer stroom geleverd kan worden, blijft het systeem stabieler tijdens overklokken. Vaak wordt er één kabel meegeleverd, die gebruikt kan worden als achtpins- en als vierpinskabel.

Veel videokaarten vereisen additionele stroomstekkers. Deze PCI-Express-stroomconnectors zijn er in zowel zes- als achtpins-varianten en worden vaak gemengd gebruikt. Sommige videokaarten hebben bijvoorbeeld één zespins- en één achtpins-stroomconnector. De meeste voedingen komen met kabels die voor beide types gebruikt kunnen worden, doordat de laatste twee pinnen los zitten.

De vierpins-connector voor floppy drives wordt vrijwel niet meer gebruikt, maar is op de meeste voedingen nog wel terug te vinden.

Dan is er nog de MOLEX-connector met vier pinnen. Vroeger werd deze connector veel gebruikt. Onder andere DVD-branders en harde schijven werden via deze connector aangesloten. Sinds de opkomst van SATA voor beide productgroepen wordt MOLEX alleen nog gebruikt voor sommige insteekkaarten.

SATA heeft naast een dataconnector ook nog een eigen stroomconnector. Onder andere DVD- en Blu-ray-branders worden via deze kabels aangesloten. Uiteraard sluit je ook harde schijven aan via SATA.

Stille voedingen
Voedingen kunnen behoorlijk wat lawaai produceren. Voedingen hebben tegenwoordig vaak een efficiëntie van 85 tot 90 procent. De rest van de energie wordt weggevoerd in de vorm van warmte.

De meeste voedingen hebben een fan die constant draait. Hoewel het natuurlijk afhangt van het toerental en de soort fan, zijn voedingen met normale ventilatoren nooit echt stil.

Semi-fanless voedingen zijn op dit moment sterk in opkomst en hebben wel een fan, maar die draait vaak niet. Pas als de voeding flink wordt belast, gaat de fan draaien.

Dure voedingen met een laag wattage zijn soms volledig fanless. Voedingen zonder fan produceren geen geluid, maar kunnen wel warm worden. Daarom zul je nooit fanless-voedingen met een groot vermogen tegenkomen.

Efficiëntie en 80Plus
Terwijl het klimaat steeds meer centraal kwam te staan, werd in 2005 de eerste 80Plus-gecertificeerde voeding uitgebracht door Seasonic. 80Plus is een initiatief met gestandaardiseerde tests, dat voedingen test op hun efficiëntie. Als men een hot stickertje met 80Plus, Bronze, Silver, Gold of Platinum op een voeding wil plakken, moet die voeding voldoen aan bepaalde efficiëntiewaardes.

Hoewel een efficiënte voeding je een goed gevoel geeft, is het effect op je energierekening vrijwel nul. Het prijsverschil zul je, bij normaal gebruik, nooit terugverdienen.

Toch hebben efficiënte voedingen nog een ander voordeel. Aangezien de voeding efficiënter omspringt met energie en minder energie weggooit in de vorm van warmte, hoeft je ventilator minder snel te draaien. En dat hoor je.

Hoeveel watt heb ik nodig?
Vaak is dat veel minder dan mensen denken. Met dit tooltje kun je handig berekenen hoeveel watt je ongeveer nodig hebt. Als je toekomstplannen hebt om bijvoorbeeld een tweede videokaart bij te plaatsen, kun je dat meenemen in je berekening.

Voedingen met een capaciteit van meer dan 700 watt zijn voor 99% van de systemen onnodig. Een veel te uitgebreide voeding voor je systeem komt bovendien je efficiëntie niet ten goede.

Wat zijn goede merken voedingen?
Hieronder een lijstje van voedingen die van goede kwaliteit zijn.

ASUS
Antec
Be quiet!
Chieftec
Cooler Master
Corsair
Cougar
Enermax
Fractal Design
Nexus
OCZ
Sapphire
Scythe
Seasonic
SilverStone
Super Flower
Xigmatek
XFX

Welke merken zijn van mindere kwaliteit?
Hieronder een lijstje van voedingen welke in onze ogen van mindere kwaliteit zijn.

Qtec
Sweex
Trust
Andere merkloze voedingen

6 reacties op “De voeding”

  1. robbie zegt:

    Hoe zit het met spire is dat goede voeding???

    alvast bedankt

  2. Anthony zegt:

    Heel veel dank voor het plaatsen van dit leerzame artikel. Ik bouw voor het eerst mijn eigen pc en deze info komt heel goed van pas.
    Groetjes,
    Anthony.

  3. Anton zegt:

    Robbie, Spire levert voedingen van lage kwaliteit.

  4. Hehe zegt:

    thnx, leerzame review!!

  5. shade zegt:

    Ik kan zeer weinig informatie vinden over Tagan psu’s. Ik vraag me af hoe het zit met Tagan psu’s.

  6. Hessel zegt:

    Tagan is niet bepaald een goed merk. Ik zou een ander merk aanraden, namelijk Corsair of Cooler Master of Be Quiet.

Geef een reactie