AMD Radeon HD 6990

AMD lanceerde een tijdje geleden de Radeon HD 6990. We werden uitgenodigd om de videokaart te reviewen, en daarvan lees je nu het resultaat. AMD’s nieuwe vlaggenschip is gebaseerd op twee Cayman-GPU’s. De nieuwe codenaam is Antilles. De twee HD 6970-GPU’s moeten samen de snelste videokaart ter wereld vormen. Daarbij had AMD nog aardig wat problemen. Het TDP van de HD 6970 is namelijk al 250 watt. Dat twee keer is niet alleen slecht voor de stroomrekening, maar ook is het voor de koeler erg moeilijk om zoveel warmte weg te voeren. AMD wilde de HD 6990 toch op de klokfrequenties van de HD 6970 hebben lopen, en daar heeft AMD een interessante oplossing voor bedacht. Je leest er alles over in deze review!

De HD 6990 heeft een OC-modus, een fysieke knop om de GPU op hogere klokfrequenties te laten werken. In principe werkt de kaart dus met een dual-BIOS systeem. In de tabel hieronder kun je goed vergelijken wat de HD 6990 OC meer in huis heeft dan de normale modus. Standaard draait de GPU op 830MHz, terwijl de OC-modus de GPU opvoert naar 880MHz. Het is AMD dus toch gelukt; de HD 6970 werkt namelijk ook op 880MHz. De klokfrequentie van het GDDR5-geheugen is met 1250MHz in beide gevallen gelijk. Het TDP wijkt wel af. De HD 6990 in de normale stand verbruikt maximaal 375 watt, terwijl dat in de OC-modus oploopt tot 450 watt. Om zoveel prik te vervoeren zijn twee achtpins stroomconnectors benodigd.

Verder is er maar liefst 4GB aan GDDR5-geheugen aanwezig. Daarmee is het geheugen zelfs in de meest extreme resoluties, met bijvoorbeeld zes monitoren, nog altijd niet de bottleneck. Aangezien de HD 6970 natuurlijk 1536 stream processors heeft, maakt de HD 6990 gebruik van 3072 stream processors. De twee geheugenbussen tussen de GPU’s en het geheugen zijn beide 256 bitjes breed. Opvallend is de lengte van de HD 6990. Als de enorme videokaart 0,1 centimeter langer was geweest, paste hij niet eens in de Cooler Master CM 690 II!

Uiteraard ondersteunt de Radeon HD 6990 Eyefinity. Volgens AMD zijn er tientallen verschillende monitoropstellingen mogelijk. We kenden natuurlijk al de drie-bij-één en drie-bij-twee opstellingen, maar nu wordt ook vijf-bij-één ondersteund. De meest extreme opstellingen zijn mogelijk dankzij de zogenaamde DisplayPort-hubs, waarvan er inmiddels een handvol op de markt zijn. Onder andere Dell, Matrox en Accell hebben al zo’n soort hubs in hun assortiment, al kost de goedkoopste van de drie meer dan 170 euro. Het kan helpen om een dergelijke hub buiten Nederland aan te schaffen, aangezien sommige merken de euro-dollar koers zelfs lijken om te draaien. Met een krachtige kaart als de HD 6990 moet het bovendien mogelijk zijn om – ook met zes monitoren – acceptabele framerates te halen.

De videokaart heeft zelf vier mini-DisplayPorts en één DVI-aansluiting aan boord. Zo’n DisplayPort-hub sluit je aan op een mini-DisplayPort. Dan kun je zes monitoren aansluiten. AMD verplicht al haar partners trouwens om wat verloopkabels mee te nemen. Mini-DisplayPort naar SL-DVI, naar DL-DVI en naar HDMI worden meegeleverd. Zo hoef je niet op al je beeldschermen DisplayPort te hebben. Een aantal hubs bieden bovendien de mogelijkheid om bijvoorbeeld DVI-monitoren aan te sluiten op zo’n DisplayPort-hub, waardoor je dure actieve verloopkabels uit de weg loopt. Van de andere kant, als je zes monitoren, een standaard, een HD 6990 en een DisplayPort-hub koopt, wat maakt die paar honderd euro dan uit?

Hier zien we de bovenkant van de HD 6990. Links zie je, als je goed kijkt, de OC-knop zitten. Je schakelt dan automatisch over op de tweede BIOS met hogere klokfrequenties. Deze knop kan natuurlijk ook handig worden gebruikt door overklokkers, door als het fout gaat terug te kunnen switchen naar de standaardklokfrequenties. Rechts naast de OC-knop zit een CrossFire-connector, wat betekent dat je twee HD 6990′s kunt combineren. Dan heb je vier GPU’s, en dus wat AMD Quad-CrossFireX noemt.

Extra foto’s
De koeler blaast de lucht gedeeltelijk de kast uit[/center]

De OC-modus was nodig om het TDP binnen de perken te houden[/center]

Unigine Heaven was destijds de eerste DirectX 11-benchmark en is inmiddels toe aan versie 2.5. We draaiden drie varianten van de benchmark; die zonder tessellation, die met normale hoeveelheden tessellation en die met extreme hoeveelheden tessellation. Tessellation is immers de belangrijkste verbetering in DirectX 11, en vereist heel wat GPU-power. In de normale variant haalt de HD 6990 OC precies twee frames per seconde meer dan de normale HD 6990.

Als we extreme hoeveelheden tessellation loslaten op de videokaart, krijgen ze het moeilijker. Hoewel de gemiddelde framerate nog altijd ruim boven de vijftig ligt, duikt de minimale hoeveelheid frames per seconde net niet onder de twintig. Al met al weet de HD 6990 aardig stand te houden in deze benchmarks.

Zonder tessellation liggen de framerates uiteraard een stuk hoger. De gemiddelde framerate slingert zo rond de 95 en het maximale aantal frames per seconde ligt in de OC-modus zelfs boven de 200. Ook in de zwaarste scènes blijft het aantal fps ongeveer 50, erg mooie scores!

Om ook maar eens te kijken wat de videokaart in een echte game doet, hebben we – of eigenlijk het benchmarkprogramma – een potje Aliens vs. Predator laten spelen, zowel met 4x AA als zonder anti-aliasing. De benchmark werd uitgevoerd op de normale resolutie van 1920 bij 1080 pixels. We zien zeer goed speelbare framerates, zo’n 115 fps zonder AA en 80 fps met 4x AA. Hoewel we niet beschikten over een mooie Eyefinity-opstelling, moet dit ook op die flink hogere resoluties goed speelbaar blijven.

Conclusie

De AMD Radeon HD 6990 is bloedsnel. Aangezien je bij NVIDIA nog altijd twee videokaarten nodig hebt om drie schermen aan te sturen, ligt AMD met haar zes schermen per videokaart mijlenver voor. Om toch de maximale snelheid te kunnen behalen, heeft AMD er goed aan gedaan om de OC-modus te integreren. Helaas hebben we de grote concurrent, de NVIDIA GeForce GTX 590, nog niet kunnen testen. Uit externe benchmarks kunnen we echter opmerken dat de HD 6990 in DirectX 11-games bijna altijd sneller is, terwijl NVIDIA op het gebied van DirectX 10-games soms net wat beter presteert. Aangezien de HD 6990 op dit moment ,,slechts,, 530 euro kost, en de GTX 590 60 à 70 euro duurder is, mogen we de HD 6990 dankzij de uitgebreide featureset en de enorme snelheid uitroepen tot de winnaar. Qua voorraad is het echter allemaal slecht, dus je zult goed moeten zoeken voor een op voorraad zijnde HD 6990 of GTX 590.

Print PDF