Ray tracing is tegenwoordig een van de meest besproken technologieën binnen de gamingwereld. Vrijwel iedere nieuwe videokaart, gaming-laptop of AAA-game verwijst naar ray tracing als een van de belangrijkste grafische innovaties van de afgelopen jaren. Maar wat is ray tracing eigenlijk? Waarom zien games er hierdoor beter uit? En heb je een dure videokaart nodig om ervan te profiteren?
In dit uitgebreide artikel leggen we alles uit wat je moet weten over ray tracing, van de techniek achter de schermen tot de invloed op prestaties, beeldkwaliteit en de toekomst van gaming.
Wat is ray tracing?
Ray tracing is een grafische renderingtechniek die probeert na te bootsen hoe licht zich in de echte wereld gedraagt.
In traditionele videogames worden licht, schaduwen en reflecties vaak kunstmatig nagebootst met slimme trucs. Deze technieken zien er meestal goed uit, maar zijn niet altijd realistisch.
Ray tracing werkt anders.
In plaats van vooraf ingestelde lichteffecten berekent de computer hoe lichtstralen zich daadwerkelijk door een virtuele omgeving bewegen. Het systeem volgt als het ware de route van individuele lichtstralen terwijl deze objecten raken, weerkaatsen en uiteindelijk de camera bereiken.
Hierdoor ontstaan veel realistischer:
- Reflecties
- Schaduwen
- Verlichting
- Kleurweerkaatsingen
- Transparantie-effecten
- Omgevingslicht
Het resultaat is een beeld dat dichter bij de werkelijkheid ligt.
Hoe werkt ray tracing?
Om ray tracing goed te begrijpen, helpt het om naar de echte wereld te kijken.
Wanneer zonlicht op een auto schijnt, wordt een deel van het licht geabsorbeerd en een deel weerkaatst. Dat gereflecteerde licht beïnvloedt vervolgens andere objecten in de omgeving.
Ray tracing simuleert precies dat proces.
Voor iedere pixel op het scherm berekent de computer:
- Waar het licht vandaan komt.
- Welke objecten het raakt.
- Hoe sterk het licht wordt weerkaatst.
- Welke kleuren worden beïnvloed.
- Hoe schaduwen ontstaan.
Dit gebeurt miljoenen keren per seconde.
Daarom vraagt ray tracing enorm veel rekenkracht.
Waarom ziet ray tracing er beter uit?
Het grootste voordeel van ray tracing is realisme.
Zonder ray tracing gebruiken ontwikkelaars vaak vooraf berekende lichteffecten of visuele trucs.
Met ray tracing reageren lichteffecten dynamisch op alles wat er in de spelwereld gebeurt.
Voorbeelden:
Realistische reflecties
Een spiegel toont daadwerkelijk wat zich achter de speler bevindt.
Een natte straat weerspiegelt gebouwen, auto’s en neonverlichting.
Een glazen raam reflecteert objecten op een natuurlijke manier.
Nauwkeurige schaduwen
Schaduwen worden zachter of harder afhankelijk van de lichtbron.
Dichtbij een object ontstaan scherpe schaduwen.
Verder weg worden ze geleidelijk diffuser.
Natuurlijk omgevingslicht
Licht kan weerkaatsen via muren, vloeren en plafonds.
Dit zorgt voor een veel realistischer gevoel van diepte.
Wat is het verschil tussen ray tracing en rasterization?
Voordat ray tracing populair werd, maakten vrijwel alle games gebruik van rasterization.
Rasterization is veel sneller en minder zwaar voor hardware.
Bij rasterization worden objecten direct omgezet naar pixels op het scherm.
Ray tracing voegt daar een extra laag realistische lichtberekeningen aan toe.
Rasterization
Voordelen:
- Hoge framerates
- Minder zware hardware nodig
- Zeer efficiënt
Nadelen:
- Minder realistische verlichting
- Reflecties zijn vaak beperkt
- Schaduwen kunnen onnatuurlijk ogen
Ray tracing
Voordelen:
- Realistische belichting
- Natuurlijke reflecties
- Dynamische schaduwen
Nadelen:
- Hoge systeemeisen
- Lagere FPS
- Meer stroomverbruik
Moderne games combineren meestal beide technieken.
Welke games gebruiken ray tracing?
Steeds meer moderne games ondersteunen ray tracing.
Bekende voorbeelden zijn:
- Cyberpunk 2077
- Alan Wake 2
- Indiana Jones and the Great Circle
- Minecraft RTX
- Metro Exodus Enhanced Edition
- Hogwarts Legacy
- Control
- Marvel’s Spider-Man 2
- The Witcher 3 Next Gen
- Black Myth: Wukong
Vooral Cyberpunk 2077 wordt vaak gezien als een van de beste demonstraties van ray tracing.
Wat is path tracing?
Path tracing wordt vaak gezien als de volgende stap na ray tracing.
Waar standaard ray tracing slechts een beperkt aantal lichtberekeningen uitvoert, berekent path tracing vrijwel alle lichtinteracties binnen een scène.
Dit levert nog realistischer resultaten op.
Voordelen:
- Fotorealistische verlichting
- Zeer natuurgetrouwe reflecties
- Nauwkeurige schaduwen
Nadelen:
- Extreem zwaar voor hardware
- Alleen haalbaar met krachtige videokaarten
Cyberpunk 2077 behoort momenteel tot de bekendste games met volledige path tracing.
Welke videokaarten ondersteunen ray tracing?
NVIDIA
NVIDIA introduceerde hardwarematige ray tracing met de RTX 20-serie.
Populaire kaarten:
- RTX 2060
- RTX 3060
- RTX 4060
- RTX 4070
- RTX 5070
- RTX 5080
- RTX 5090
Voor ray tracing blijft NVIDIA doorgaans marktleider.
AMD
AMD ondersteunt ray tracing vanaf de Radeon RX 6000-serie.
Bekende modellen:
- RX 6700 XT
- RX 6800 XT
- RX 7800 XT
- RX 7900 XTX
- RX 9070 XT
AMD biedt vaak meer rasterization-prestaties per euro, maar NVIDIA presteert meestal beter wanneer ray tracing wordt ingeschakeld.
Intel
Ook Intel ondersteunt ray tracing met de Arc-serie.
Voorbeelden:
- Arc A770
- Arc B580
- Arc B770
Intel heeft de afgelopen jaren flinke stappen gezet op het gebied van grafische technologie.
Kost ray tracing veel FPS?
Ja.
Dit is waarschijnlijk de meest gestelde vraag.
Wanneer ray tracing wordt geactiveerd moet de videokaart veel extra berekeningen uitvoeren.
Afhankelijk van de game kan dit leiden tot:
- 10% prestatieverlies
- 20% prestatieverlies
- 40% prestatieverlies
- Soms zelfs meer dan 50%
Hoe zwaarder de ray tracing-instellingen, hoe groter de impact op de prestaties.
Wat is DLSS en waarom wordt het vaak samen genoemd?
Ray tracing en DLSS worden vaak in één adem genoemd.
DLSS staat voor Deep Learning Super Sampling.
Deze technologie van NVIDIA gebruikt AI om een lagere resolutie op te schalen naar een hogere resolutie.
Hierdoor stijgt de FPS aanzienlijk.
Veel gamers schakelen DLSS in om het prestatieverlies van ray tracing te compenseren.
Een vergelijkbare techniek van AMD heet FSR.
Intel gebruikt XeSS.
Is ray tracing zichtbaar tijdens het gamen?
Dat hangt af van de game.
In sommige titels is het verschil enorm.
Voorbeelden:
- Reflecties in ramen
- Natte wegen
- Neonverlichting
- Schaduwen binnenshuis
In andere games moet je goed kijken om het verschil te zien.
Veel spelers merken tijdens snelle shooters minder verschil dan tijdens langzamere avonturengames.
Is ray tracing de toekomst van gaming?
Vrijwel alle experts zijn het erover eens dat ray tracing een belangrijke rol gaat spelen in de toekomst van computergraphics.
De redenen:
- Videokaarten worden steeds krachtiger.
- Consoles ondersteunen ray tracing.
- Ontwikkelaars bouwen hun engines erop.
- AI-upscaling maakt hogere prestaties mogelijk.
Het zal waarschijnlijk nog jaren duren voordat traditionele rendering volledig verdwijnt, maar ray tracing wordt steeds belangrijker.
Ray tracing versus Unreal Engine 5
Veel gamers denken dat ray tracing hetzelfde is als Unreal Engine 5, maar dat klopt niet.
Ray tracing is een renderingtechniek.
Unreal Engine 5 is een game-engine.
Een game kan ray tracing gebruiken zonder Unreal Engine 5.
Andersom kan een Unreal Engine 5-game ook zonder ray tracing draaien.
Wel bevat Unreal Engine 5 technologieën zoals Lumen, die bepaalde lichteffecten simuleren zonder volledige hardwarematige ray tracing te gebruiken.
Daardoor worden de termen regelmatig door elkaar gehaald.
Heb je ray tracing echt nodig?
Nee.
Maar het kan de visuele kwaliteit aanzienlijk verbeteren.
Voor competitieve gamers zijn hoge framerates meestal belangrijker.
Voor spelers die houden van indrukwekkende graphics kan ray tracing echter een groot verschil maken.
Als je vooral games speelt zoals:
- Cyberpunk 2077
- Alan Wake 2
- Indiana Jones and the Great Circle
- Hogwarts Legacy
dan is ray tracing absoluut de moeite waard.
Veelgestelde vragen over ray tracing
Wat betekent ray tracing?
Ray tracing is een techniek die berekent hoe licht zich door een virtuele omgeving beweegt om realistische beelden te creëren.
Heb je een RTX-kaart nodig voor ray tracing?
Nee. Ook AMD- en Intel-videokaarten ondersteunen ray tracing.
Verlaagt ray tracing de FPS?
Ja. De technologie vraagt extra rekenkracht en kan de prestaties merkbaar verlagen.
Wat is beter: ray tracing of hogere FPS?
Dat hangt af van je voorkeur. Competitieve gamers kiezen vaak voor hogere FPS, terwijl liefhebbers van graphics eerder voor ray tracing kiezen.
Is ray tracing hetzelfde als path tracing?
Nee. Path tracing is een uitgebreidere en nog realistischere vorm van ray tracing.
Slotwoord
Ray tracing behoort zonder twijfel tot de belangrijkste grafische ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Door realistische reflecties, schaduwen en verlichting voelen moderne games geloofwaardiger aan dan ooit tevoren. Hoewel de technologie nog steeds veel rekenkracht vraagt, maken krachtige videokaarten en AI-upscaling het steeds toegankelijker voor een groter publiek.
Of je nu een fanatieke pc-gamer bent of gewoon wilt begrijpen waarom moderne games er zo indrukwekkend uitzien: ray tracing speelt een steeds grotere rol in de toekomst van gaming.
