Wat is SMTP en hoe werkt het? Alles over SMTP-servers en instellingen

Wanneer je een e-mailaccount instelt in Outlook, Apple Mail of op je smartphone, kom je vrijwel altijd de term SMTP tegen. Maar wat is SMTP precies, waarvoor heb je een SMTP-server nodig en welke instellingen moet je gebruiken om e-mails te kunnen versturen?

SMTP is een belangrijk onderdeel van het e-mailverkeer. Zonder dit protocol zouden e-mailprogramma’s berichten niet op de gebruikelijke manier bij een mailserver kunnen aanbieden om ze naar de ontvanger te laten bezorgen.

Toch weten veel mensen niet precies hoe SMTP werkt. Dat merk je vaak pas wanneer e-mails niet meer worden verzonden, berichten in het Postvak UIT blijven staan of een mailprogramma om nieuwe serverinstellingen vraagt.

In dit artikel leggen we uit wat SMTP is, hoe een SMTP-server werkt, wat het verschil is tussen SMTP en IMAP en welke SMTP-instellingen je nodig hebt. Ook bespreken we veelvoorkomende foutmeldingen en hoe je problemen met het versturen van e-mail kunt oplossen.

Wat is SMTP?

SMTP staat voor Simple Mail Transfer Protocol. Het is een internetprotocol dat wordt gebruikt om e-mailberichten te verzenden en tussen mailservers door te sturen.

Wanneer je een e-mail verstuurt vanuit een programma zoals Outlook of Apple Mail, wordt SMTP gebruikt om het bericht aan een uitgaande mailserver aan te bieden.

Die server zorgt vervolgens voor de verdere verzending richting de mailserver van de ontvanger.

Je kunt SMTP vergelijken met een digitaal postkantoor. Je schrijft een bericht, geeft het af bij de uitgaande mailserver en deze zorgt ervoor dat het bij de juiste bestemming terechtkomt.

SMTP is dus vooral verantwoordelijk voor het versturen van e-mail.

Voor het ontvangen en synchroniseren van berichten worden doorgaans andere protocollen gebruikt, zoals IMAP of POP3.

Hoe werkt SMTP?

Om te begrijpen hoe SMTP werkt, kijken we naar wat er gebeurt wanneer je een e-mail verstuurt.

Stel dat je vanuit Outlook een bericht verzendt naar een vriend die Gmail gebruikt.

Het verzendproces verloopt in grote lijnen als volgt:

1. Je schrijft een e-mail. Je vult het e-mailadres van de ontvanger in, schrijft een bericht en klikt op Verzenden.
2. Je mailprogramma maakt verbinding met de SMTP-server. Outlook gebruikt de uitgaande mailserver die bij je e-mailaccount is ingesteld.
3. De SMTP-server controleert de verzending. De server kan controleren of je bent aangemeld en of je het bericht mag versturen.
4. De server zoekt de bestemming. Via het Domain Name System (DNS) wordt bepaald welke mailservers verantwoordelijk zijn voor het domein van de ontvanger.
5. Het bericht wordt doorgestuurd. De verzendende mailserver biedt de e-mail aan bij de ontvangende mailserver.
6. De ontvanger krijgt het bericht. De ontvangende mailserver verwerkt het bericht en plaatst het, wanneer het wordt geaccepteerd, in de betreffende mailbox of een andere map.

Het volledige proces duurt normaal gesproken slechts enkele seconden.

Soms ontstaat er vertraging, bijvoorbeeld doordat een ontvangende server tijdelijk niet bereikbaar is. De verzendende server kan dan proberen het bericht later alsnog af te leveren.

Wat is een SMTP-server?

Een SMTP-server is een server die verantwoordelijk is voor het verzenden en doorsturen van e-mailberichten.

Wanneer je een e-mailprogramma handmatig instelt, moet je vaak het adres van de uitgaande mailserver invoeren.

Voorbeelden zijn:

• smtp.kpnmail.nl
• smtp.ziggo.nl
• smtp.gmail.com

Welke SMTP-server je moet gebruiken, hangt af van je e-mailprovider.

Een SMTP-server wordt ook wel een uitgaande mailserver genoemd.

Wat betekent SMTP-host?

Bij het instellen van e-mail kun je naast SMTP-server ook de term SMTP-host tegenkomen.

Hiermee wordt doorgaans hetzelfde bedoeld: de hostnaam van de server waarmee je mailprogramma verbinding moet maken om berichten te versturen.

Wanneer een programma om de SMTP-host vraagt, vul je dus meestal het serveradres van je provider in.

Voor KPN is dat bijvoorbeeld smtp.kpnmail.nl.

Heb je altijd een SMTP-server nodig?

Wanneer je vanuit een traditioneel e-mailprogramma berichten wilt versturen, wordt doorgaans een SMTP-server gebruikt.

Bij webmail hoef je die server niet zelf in te stellen. De webmaildienst verzorgt de verzending op de achtergrond.

Gebruik je bijvoorbeeld KPN Webmail via je browser, dan hoef je zelf geen SMTP-poort of serveradres in te voeren.

Dat wordt pas relevant wanneer je hetzelfde e-mailadres toevoegt aan bijvoorbeeld Outlook, Thunderbird of Apple Mail.

Wat is het verschil tussen SMTP en IMAP?

SMTP en IMAP worden vaak samen genoemd, maar hebben verschillende functies.

SMTP is bedoeld voor het verzenden van e-mail. IMAP is bedoeld voor het lezen, beheren en synchroniseren van berichten op een mailserver.

Dat betekent dat je beide protocollen naast elkaar kunt gebruiken.

Wanneer je in Outlook een e-mailaccount toevoegt, kan het programma bijvoorbeeld gebruikmaken van:

• IMAP voor inkomende e-mail;
• SMTP voor uitgaande e-mail.

Wil je precies weten hoe het ontvangen en synchroniseren van berichten werkt? Lees dan ons uitgebreide artikel over wat IMAP is en hoe het werkt.

Daarin leggen we ook het verschil tussen IMAP en POP3 uit.

Wat is het verschil tussen SMTP en POP3?

Ook POP3 wordt regelmatig samen met SMTP genoemd.

POP3 staat voor Post Office Protocol versie 3 en wordt gebruikt om e-mails van een mailserver op te halen.

Het verschil is dat POP3 zich vooral richt op het downloaden van berichten, terwijl IMAP juist is ontwikkeld om een mailbox op de server te beheren en te synchroniseren.

SMTP blijft in beide situaties verantwoordelijk voor het versturen van berichten.

Je kunt dus twee veelvoorkomende combinaties tegenkomen:

IMAP + SMTP: je ontvangt en synchroniseert e-mail via IMAP en verstuurt berichten via SMTP.

POP3 + SMTP: je downloadt inkomende berichten via POP3 en verstuurt berichten via SMTP.

Voor de meeste mensen is de combinatie IMAP en SMTP tegenwoordig het praktischst.

Welke SMTP-instellingen heb je nodig?

Wanneer je een e-mailaccount handmatig instelt, vraagt het programma meestal om verschillende gegevens voor de uitgaande mailserver.

De exacte gegevens verschillen per provider.

Sommige maildiensten gebruiken daarnaast een speciaal app-wachtwoord of een moderne aanmeldmethode zoals OAuth.

Controleer daarom altijd de actuele instellingen van je eigen e-mailprovider.

Welke SMTP-poort moet je gebruiken?

Een SMTP-poort is het poortnummer waarmee je mailprogramma verbinding maakt met de uitgaande mailserver.

Er bestaan verschillende SMTP-poorten. Vooral poort 25, 465 en 587 kom je regelmatig tegen.

SMTP-poort 587

Poort 587 is de gebruikelijke poort voor het aanbieden van uitgaande e-mail door mailprogramma’s.

Deze poort wordt vaak gecombineerd met STARTTLS, waarmee de verbinding tussen je apparaat en de mailserver wordt beveiligd.

Veel internetproviders adviseren daarom SMTP-poort 587.

Ook KPN en Ziggo gebruiken deze poort in hun huidige instellingen.

SMTP-poort 465

Poort 465 wordt eveneens gebruikt voor beveiligde SMTP-verbindingen.

Bij deze poort wordt doorgaans direct bij het opzetten van de verbinding TLS gebruikt. Dit wordt ook wel implicit TLS genoemd.

Sommige providers en maildiensten ondersteunen poort 465 als alternatief voor 587.

Gebruik deze poort alleen wanneer je provider dat ondersteunt.

SMTP-poort 25

Poort 25 wordt traditioneel gebruikt voor SMTP-verkeer tussen mailservers.

Voor het verzenden van e-mail vanuit een persoonlijk mailprogramma is poort 25 doorgaans niet de aanbevolen keuze.

Veel internetproviders beperken het gebruik van deze poort om misbruik en spam tegen te gaan.

Gebruik daarom voor je eigen e-mailaccount bij voorkeur de beveiligde verzendinstellingen die je provider adviseert.

SMTP-poort 465 of 587: welke is beter?

Zowel poort 465 als poort 587 kan een beveiligde SMTP-verbinding bieden.

Het belangrijkste verschil zit in de manier waarop de versleutelde verbinding tot stand komt.

Bij poort 465 begint de verbinding doorgaans direct met TLS.

Bij poort 587 wordt vaak eerst een SMTP-verbinding opgezet, waarna deze via STARTTLS wordt beveiligd voordat je inloggegevens worden verstuurd.

Beide methoden kunnen veilig zijn wanneer ze correct zijn ingesteld.

Voor de meeste gebruikers is het verstandig om simpelweg de poort te gebruiken die de eigen e-mailprovider aanbeveelt.

Bij KPN en Ziggo is dat doorgaans poort 587.

Wat is SMTP-authenticatie?

SMTP-authenticatie betekent dat je jezelf moet aanmelden voordat je via een mailserver berichten mag versturen.

Daarvoor gebruikt het mailprogramma bijvoorbeeld je e-mailadres en wachtwoord.

De mailserver kan hiermee controleren of je bevoegd bent om via die server e-mail te verzenden.

Zonder authenticatie zouden kwaadwillenden bepaalde mailservers mogelijk kunnen misbruiken om grote hoeveelheden spam te versturen.

Daarom vereisen veel providers dat je SMTP-authenticatie inschakelt.

In een e-mailprogramma kom je dit soms tegen onder instellingen zoals:

• Mijn uitgaande server vereist verificatie.
• SMTP-authenticatie gebruiken.
• Aanmelden bij uitgaande server.
• Dezelfde aanmeldgegevens gebruiken als voor inkomende e-mail.

Welke optie je moet kiezen, hangt af van je provider en mailprogramma.

Wat is het verschil tussen SSL, TLS en STARTTLS?

Bij SMTP-instellingen kom je vaak de termen SSL, TLS en STARTTLS tegen.

Deze hebben te maken met het beveiligen van de verbinding tussen je mailprogramma en de server.

TLS is de moderne technologie voor het versleutelen van netwerkverbindingen.

SSL is de oudere voorganger van TLS. Veel e-mailprogramma’s gebruiken de aanduiding SSL/TLS nog steeds als verzamelnaam.

STARTTLS is een methode waarmee een bestaande verbinding kan worden opgewaardeerd naar een versleutelde TLS-verbinding.

Voor een gebruikelijk SMTP-account geldt:

• Poort 587 wordt vaak gebruikt met STARTTLS.
• Poort 465 wordt doorgaans gebruikt met directe TLS-versleuteling.

Gebruik bij voorkeur de instellingen die je provider officieel voorschrijft.

Let op: een beveiligde SMTP-verbinding betekent niet automatisch dat je bericht gedurende de volledige route of in de mailbox van de ontvanger end-to-end versleuteld is.

SMTP-instellingen van KPN

Gebruik je een e-mailadres van KPN? Dan kun je voor uitgaande e-mail de huidige SMTP-server van KPN gebruiken.

Deze instellingen zijn afkomstig uit de officiële KPN-handleiding voor e-mailinstellingen.

KPN ondersteunt daarnaast verschillende oudere e-maildomeinen.

Gebruik je bijvoorbeeld nog een @planet.nl-adres? Dan kun je in onze handleiding voor Planet webmail inloggen lezen hoe je deze oude mailbox tegenwoordig gebruikt.

Ook voor Freeler mail en Tiscali mail hebben we aparte uitleg.

Heb je problemen met het verzenden van berichten? Bekijk dan onze handleiding voor KPN mail werkt niet.

SMTP-instellingen van Ziggo

Ook Ziggo gebruikt een beveiligde SMTP-server voor uitgaande e-mail.

De gebruikelijke instellingen zijn:

Controleer de gegevens bij de officiële serverinstellingen van Ziggo.

Deze instellingen zijn ook relevant voor verschillende oudere e-maildomeinen die tegenwoordig binnen de Ziggo-omgeving worden ondersteund.

Denk bijvoorbeeld aan @home.nl, @casema.nl, @chello.nl en @upcmail.nl.

Heb je een van deze adressen, dan hoef je niet zomaar een oude SMTP-server van de oorspronkelijke provider te gebruiken.

Gebruik de huidige instellingen die Ziggo voor jouw account voorschrijft.

Hoe stel je SMTP in op Outlook?

Wanneer je een e-mailaccount in Outlook instelt, worden de serverinstellingen vaak automatisch opgehaald.

Soms moet je de SMTP-instellingen echter handmatig invoeren.

De exacte menu’s verschillen per Outlook-versie, maar het proces verloopt doorgaans als volgt.

Stap 1: open de accountinstellingen

Open Outlook en ga naar de instellingen van het e-mailaccount dat je wilt aanpassen.

Zoek naar de instellingen voor inkomende en uitgaande e-mail.

Stap 2: zoek de uitgaande mailserver

De uitgaande mailserver wordt meestal aangeduid met SMTP.

Controleer of hier het juiste serveradres van je provider staat.

Stap 3: controleer de poort

Gebruik het poortnummer dat je provider adviseert.

Voor KPN en Ziggo is dat doorgaans 587.

Stap 4: controleer de beveiliging

Kies de juiste beveiligingsmethode, bijvoorbeeld STARTTLS.

Stap 5: controleer de aanmeldgegevens

Controleer of SMTP-authenticatie is ingeschakeld wanneer je provider dit vereist.

Vul het juiste e-mailadres en wachtwoord in.

Stap 6: verstuur een testbericht

Sla de instellingen op en stuur een e-mail naar een ander adres.

Komt het bericht aan? Dan werkt de uitgaande mailserver waarschijnlijk correct.

SMTP instellen op iPhone

Ook de Mail-app op een iPhone gebruikt een uitgaande mailserver wanneer je een e-mailaccount hebt toegevoegd.

Bij veel providers worden de SMTP-instellingen automatisch ingevuld.

Lukt het versturen van berichten niet, dan kun je de instellingen van de uitgaande server controleren.

Ga hiervoor naar de instellingen van het betreffende e-mailaccount. De exacte menupaden kunnen per iOS-versie verschillen.

Controleer vervolgens het SMTP-serveradres, de poort, de beveiliging en de aanmeldgegevens.

Gebruik je een KPN-account? Dan kun je onze uitgebreide handleiding voor KPN mail instellen op iPhone volgen.

Voor Ziggo hebben we eveneens een aparte handleiding over Ziggo mail instellen op iPhone.

SMTP werkt niet: waarom kan ik geen e-mail versturen?

Een probleem met SMTP herken je vaak doordat je nog wel e-mails kunt ontvangen, maar geen berichten meer kunt verzenden.

Dat komt doordat inkomende en uitgaande e-mail verschillende serverinstellingen gebruiken.

Er kunnen verschillende oorzaken zijn.

1. Verkeerde SMTP-server

Een veelvoorkomende oorzaak is een verkeerd serveradres.

Vooral bij oude e-mailaccounts kunnen nog verouderde instellingen zijn opgeslagen.

Controleer daarom of je de huidige SMTP-server van je provider gebruikt.

2. Verkeerde SMTP-poort

Ook een verkeerd poortnummer kan problemen veroorzaken.

Gebruik je bijvoorbeeld nog poort 25 terwijl je provider poort 587 adviseert? Dan kan de verbinding worden geweigerd.

Controleer daarom de aanbevolen poort.

3. Verkeerd wachtwoord

Heb je onlangs je e-mailwachtwoord gewijzigd?

Dan kan het zijn dat je mailprogramma nog met het oude wachtwoord verbinding probeert te maken.

Pas de opgeslagen aanmeldgegevens aan.

4. SMTP-authenticatie staat uit

Sommige mailprogramma’s bieden de mogelijkheid om de verificatie van de uitgaande server uit te schakelen.

Wanneer je provider authenticatie vereist, kan het versturen van e-mail daardoor mislukken.

Controleer of de juiste aanmeldmethode is geselecteerd.

5. Verkeerde beveiligingsinstellingen

Een verkeerde combinatie van poortnummer en beveiligingsmethode kan ervoor zorgen dat je mailprogramma geen verbinding kan maken.

Gebruik bijvoorbeeld niet zomaar poort 587 met een willekeurige beveiligingsoptie.

Volg de instellingen van je provider.

6. Een tijdelijke storing

Soms ligt het probleem niet bij je apparaat, maar bij de maildienst zelf.

Wanneer de uitgaande mailserver tijdelijk niet bereikbaar is, kan het versturen van berichten mislukken.

Probeer het later opnieuw en controleer eventueel of je provider een storing meldt.

7. De provider blokkeert de verzending

Een provider kan het versturen van e-mail tijdelijk beperken wanneer er bijvoorbeeld ongebruikelijk veel berichten vanuit een account worden verzonden.

Dit kan onderdeel zijn van maatregelen tegen spam en misbruik.

Neem contact op met je provider wanneer je vermoedt dat je account hierdoor wordt beperkt.

Wel e-mail ontvangen, maar niet verzenden: wat nu?

Wanneer je wel berichten ontvangt, maar geen e-mails kunt versturen, is het verstandig om specifiek naar SMTP te kijken.

Controleer achtereenvolgens:

1. Of je het juiste SMTP-serveradres gebruikt.
2. Of het poortnummer klopt.
3. Of de juiste beveiligingsmethode is geselecteerd.
4. Of SMTP-authenticatie is ingeschakeld.
5. Of je gebruikersnaam en wachtwoord correct zijn.
6. Of je via webmail wel berichten kunt verzenden.

Vooral die laatste controle is belangrijk.

Test of je via webmail kunt verzenden

Open de webmailomgeving van je provider en probeer daar een testbericht te versturen.

Lukt dit wel? Dan werkt je e-mailaccount waarschijnlijk en zit het probleem mogelijk in de SMTP-instellingen van je mailprogramma.

Lukt verzenden via webmail ook niet? Dan kan het probleem bij je account of provider liggen.

Op Bouweenpc.nl hebben we een uitgebreid overzicht van webmail inloggen, waarin je de juiste inlogomgeving van verschillende Nederlandse providers kunt vinden.

Veelvoorkomende SMTP-foutmeldingen

Wanneer SMTP niet werkt, verschijnt soms een foutmelding met een technische code.

Deze codes kunnen helpen om de oorzaak van het probleem te achterhalen.

De exacte betekenis hangt af van de aanvullende fouttekst die de mailserver terugstuurt.

Een foutcode alleen is daarom niet altijd voldoende om de oorzaak vast te stellen.

SMTP 535 Authentication Failed

Deze foutmelding betekent meestal dat de mailserver je aanmelding niet accepteert.

Controleer je gebruikersnaam, wachtwoord en de authenticatiemethode.

Sommige diensten vereisen bovendien een app-wachtwoord of een andere manier van aanmelden.

SMTP 550 Relay Denied

Deze foutmelding kan betekenen dat de server weigert om het bericht door te sturen.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je een verkeerde uitgaande server gebruikt of niet op de juiste manier bent aangemeld.

Controleer of je de SMTP-server gebruikt die bij jouw e-mailaccount hoort.

SMTP-server reageert niet

Wanneer je mailprogramma meldt dat de SMTP-server niet reageert, kan de verbinding niet goed tot stand komen.

Controleer je internetverbinding, serveradres, poortnummer en beveiligingsinstellingen.

Probeer daarnaast te achterhalen of er een storing is bij de provider.

Kan een SMTP-server e-mails als spam versturen?

SMTP is het standaardprotocol voor het verzenden van e-mail, maar kan ook worden misbruikt voor spam.

Daarom gebruiken mailproviders verschillende beveiligingsmaatregelen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• SMTP-authenticatie;
• beveiligde TLS-verbindingen;
• limieten op het aantal verzonden berichten;
• spamfilters;
• controles op verdachte activiteiten;
• SPF, DKIM en DMARC voor domeinauthenticatie en e-mailbeveiliging.

Vooral wanneer je een eigen domeinnaam gebruikt, zijn SPF, DKIM en DMARC belangrijke technieken om te helpen voorkomen dat anderen jouw domeinnaam misbruiken.

Is SMTP veilig?

SMTP kan veilig worden gebruikt wanneer de verbinding goed is beveiligd en de mailserver betrouwbare authenticatie toepast.

Moderne maildiensten gebruiken daarom meestal TLS voor het beveiligen van verbindingen.

Daarnaast is het belangrijk om een sterk wachtwoord te gebruiken en waar mogelijk tweestapsverificatie in te schakelen.

Toch betekent een beveiligde SMTP-verbinding niet automatisch dat de volledige inhoud van je bericht end-to-end versleuteld is.

Ook kan een e-mail ondanks een beveiligde verbinding nog worden onderschept via bijvoorbeeld een gehackt account of phishing.

Wees daarom voorzichtig met gevoelige gegevens en onverwachte berichten.

Kun je een eigen SMTP-server gebruiken?

Ja, technisch gezien kun je zelf een SMTP-server beheren.

Dat gebeurt bijvoorbeeld bij bedrijven, hostingproviders en organisaties die hun eigen e-mailinfrastructuur beheren.

Voor particulier gebruik is dit meestal niet nodig.

Een eigen SMTP-server brengt namelijk verschillende verantwoordelijkheden met zich mee.

Je moet onder andere zorgen voor:

• een correct ingestelde server;
• goede beveiliging;
• een betrouwbaar IP-adres;
• correcte DNS-instellingen;
• SPF, DKIM en DMARC;
• bescherming tegen spam en misbruik;
• monitoring van de afleverbaarheid.

Wanneer je deze zaken niet goed configureert, bestaat de kans dat verzonden berichten in spamfolders terechtkomen of door andere mailservers worden geweigerd.

Voor de meeste particuliere gebruikers is de SMTP-server van hun e-mailprovider daarom de eenvoudigste oplossing.

Veelgestelde vragen over SMTP

SMTP correct instellen voorkomt veel e-mailproblemen

SMTP is onmisbaar voor het verzenden van e-mail. Het protocol zorgt ervoor dat berichten vanuit je mailprogramma bij een uitgaande mailserver terechtkomen en vervolgens naar de ontvanger kunnen worden doorgestuurd.

Voor de meeste gebruikers is het voldoende om de juiste SMTP-server, poort, beveiliging en aanmeldgegevens van hun provider in te stellen.

Gebruik je daarnaast IMAP voor inkomende e-mail, dan beschik je over een praktische combinatie waarmee je berichten kunt verzenden, ontvangen en synchroniseren op verschillende apparaten.

Wanneer je plotseling geen e-mails meer kunt versturen, is het daarom verstandig om eerst je SMTP-instellingen te controleren. In veel gevallen kun je het probleem daarmee zelf oplossen.